Цымбалы - адзін з сімвалаў нацыянальнай культуры Беларусі.У Беларусі цымбалы з'явіліся прыкладна ў XVI ст. Гучалі на народных гуляннях, пры дварах магнатаў, пры храмах.
Майстэрства ігры на інструменце перадаецца з пакалення ў пакаленне. Майстрамі-вытворцамі і выканаўцамі станавіліся цэлыя сем'і.
Найбольшае распаўсюджванне цымбалы атрымалі ў паўночна-заходніх і цэнтральных абласцях Беларусі - Віцебскай, Гродзенскай, Мінскай.
Майстэрствам выканання на дыятанічных (народных) цымбалах вядомы Пастаўскі раён. Яго музычная традыцыя мае статус гісторыка-культурнай каштоўнасці Беларусі*.
Народную выканальніцкую школу захоўвае ансамбль "Паазер'е"**, прадаўжаючы традыцыі Груздаўскага цымбальнага аркестра.
У Паставах праходзіць адзін з найстарэйшых фестываляў народнага мастацтва "Звіняць цымбалы і гармонік".
Значны ўклад у развіццё цымбальнага мастацтва ўнёс музыкант і кампазітар І.Жыновіч, які стварыў у XX стагоддзі нацыянальную цымбальную школу.
Цікавыя факты
Гісторыя першых цымбалаў пачынаецца з Блізкага Усходу. Інструмент згадваецца ў адной з частак Старога Запавету.
У Сярэдневякоўі цымбалы былі адным з самых распаўсюджаных інструментаў, а менавіта разнавіднасць - псалтэрый, унутры якога знаходзілася клавіятура. Менавіта гэты інструмент лічаць бацькам фартэпіяна.
Цымбалы вельмі разнастайныя, могуць мець як дыятанічны (народныя цымбалы), так і храматычны строй (акадэмічныя канцэртныя цымбалы).
Традыцыйна корпус цымбалаў вырабляюць з клёну, а дэку - з елкі.
*Пастанова Міністэрства культуры ад 22.08.2023 г. №114.
**Ансамбль заснаваны ў 1991 годзе ў Паставах, удастоены спецыяльнай прэміі Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь "За духоўнае адраджэнне".
Крыніцы: Міністэрства культуры, Пастаўскі райвыканкам, адкрытыя крыніцы.
