Сцяг Аўторак, 17 лютага 2026
Усе навіны
Усе навіны
Інфаграфіка
13 студзеня 2026, 18:09

Нематэрыяльная спадчына. Унікальны абрад "Калядныя цары"

Нематэрыяльная спадчына. Унікальны абрад "Калядныя цары" Каляды - старажытнае абрадавае свята, у славян сімвалізавала пачатак новага года.

Самабытныя калядныя традыцыі захаваліся ў розных рэгіёнах Беларусі, з'яўляюцца нематэрыяльнай спадчынай краіны.

У в.Семежава Капыльскага раёна на Шчодры вечар (з 13 на 14 студзеня) праходзіць самабытны абрад "Калядныя цары"*, унесены ў спіс спадчыны ЮНЕСКА.

У абрадзе ўдзельнічаюць маладыя мужчыны і юнакі - "цары". Іх касцюм складаецца з белых штаноў і кашулі, пояса з традыцыйным арнаментам (павязаны на грудзях крыж-накрыж), чорных ботаў і высокіх шапак, упрыгожаных рознакаляровымі стужкамі.

Перамяшчаючыся па вясковай вуліцы, удзельнікі абраду ўваходзяць у дом і разыгрываюць гісторыка-рэлігійную драму "Цар Максімілян" з "батальнымі" сцэнамі, сакрэтамі народнага лячэння. З надыходам цемры "цары" запальваюць паходні.

Звычайна "цароў" сямёра. Першым прадстаўляецца "цар Максімілян", адметныя асаблівасці галаўнога ўбору якога - выява сонца і месяца.

У народзе вераць: у доме, дзе пабывалі "цары", увесь год будзе мір, згода і багацце.

Сярод іншых унікальных калядных абрадаў у Беларусі:

"Конікі" ў Давыд-Гарадку Столінскага раёна. Асноўны персанаж - конь з вершнікам.

"Шчадрэц" у в.Восава Салігорскага раёна. Асноўны персанаж - Дзед-Продак у берасцяной масцы.

"Куры" ў Клічаўскім раёне. Галоўныя ўдзельнікі - дзеці ад 8 да 14 гадоў.

*Гісторыя абраду "Калядныя цары" адыходзіць каранямі ў XVIII стагоддзе, калі недалёка ад Семежава стаялі часці царскай арміі. Згодна з паданнем, у дні святкавання Новага года салдаты і афіцэры хадзілі па дварах, прадстаўляючы вясёлае дзейства, за што гаспадары адорвалі іх пачастункам.

Крыніцы: адкрытыя крыніцы.
Топ-навіны
Свежыя навіны Беларусі