Фота з архіва
20 мая, Мінск /Кар. БЕЛТА/. Нацбанк Беларусі знізіў стаўку рэфінансавання да 9,25 працэнта гадавых. Аб гэтым заявіў старшыня праўлення Нацыянальнага банка Раман Галоўчанка па выніках пасяджэння праўлення Нацыянальнага банка, на якім разглядаўся ўзровень стаўкі рэфінансавання і ставак па аперацыях падтрымкі ліквіднасці банкаў, перадае карэспандэнт БЕЛТА.
"Сёння праўленне Нацбанка прыняло рашэнне аб зніжэнні стаўкі рэфінансавання і стаўкі па крэдыце авернайт на 50 базісных пунктаў. З 1 чэрвеня 2026 года яны складуць 9,25 працэнта і 10,75 працэнта гадавых адпаведна", - сказаў Раман Галоўчанка.
Паводле яго слоў, былі прааналізаваны ўсе фактары, пачынаючы з фактычнай і чаканай інфляцыі, узроўню дзелавой актыўнасці ў краіне, сітуацыі на валютным і крэдытна-дэпазітным рынках і заканчваючы знешнім фонам, магчымым яго змяненнем у будучым. Сярод фактараў, якія паўплывалі на прыняцце рашэння, названа фарміраванне тэндэнцыі на запаволенне інфляцыйных працэсаў. Па выніках 2025 года гадавы прырост спажывецкіх цэн склаўся ў памеры 6,8 працэнта пасля піка 7,4 працэнта ў ліпені.
Асноўны кампанент інфляцыі, яе базавы складнік, таксама знізіўся. У красавіку бягучага года ў гадавым выражэнні яна склала 5,9 працэнта пасля 7,6 працэнта ў чэрвені мінулага года.
"Трэндавая інфляцыя, гэта значыць тая інфляцыя, у якой няма кароткатэрміновых шокаў, цяпер ацэньваецца каля 5 працэнтаў, тады як яшчэ ў другой палове мінулага года яна перавышала ўзровень 6 працэнтаў. Паводле нашых ацэнак, запаволенне інфляцыі - гэта вынік дзеяння як знешніх, так і ўнутраных фактараў. Знешнія ўмовы складваюцца больш спрыяльнымі, з-за чаго цэны на ўвозімыя ў краіну тавары растуць менш інтэнсіўна. У прыватнасці, гадавы рост цэн у РФ у красавіку бягучага года запаволіўся да 5,6 працэнта пасля 10,2 працэнта год таму. Паказчыкі, якія характарызуюць эканамічныя працэсы ўнутры краіны ў сукупнасці, таксама сведчаць аб паступальным зніжэнні націску на спажывецкія цэны. Гэта праяўляецца ў больш умераных, чым у мінулым годзе, тэмпах росту асноўных макраэканамічных паказчыкаў", - адзначыў Раман Галоўчанка.
Яшчэ адзін ключавы фактар - стабільная сітуацыя на дэпазітным рынку. Захоўваецца ўстойлівы прыток зберажэнняў насельніцтва ў банкі, перш за ўсё, у беларускіх рублях. Пры гэтым прыярытэт прадаўжвае зрушвацца ў бок укладаў з больш доўгімі тэрмінамі захоўвання - больш за адзін год. Астаткі па такіх дэпазітах за чатыры месяцы 2026 года выраслі больш як на 2 млрд рублёў (на 19 працэнтаў).
"Такія паводзіны насельніцтва на дэпазітным рынку садзейнічаюць якаснаму паляпшэнню структуры грашовага прапанавання, а таксама падтрымліваюць трэнд на дэвалютызацыю эканомікі. Так, у красавіку бягучага года доля рублёвага складніка ў грашовай масе вырасла да 66,7 працэнта супраць 65,1 працэнта ў снежні мінулага года. Пры гэтым у рублёвай грашовай масе больш за 32 працэнты прыпадае на тэрміновыя безадзыўныя ўклады. Рост практычна на 30 працэнтаў у параўнанні са снежнем мінулага года", - дадаў Раман Галоўчанка.
Таксама ён звярнуў увагу, што тэмпы росту крэдытаў ацэньваюцца як умераныя. Паводле ацэнак Нацбанка, яны не фарміруюць умовы для празмернага націску на цэны.
"Існуючыя ў банкаў рэсурсы з'яўляюцца дастатковымі для задавальнення плацежаздольнага попыту на крэдыты з боку як арганізацый, так і насельніцтва. У красавіку бягучага года патрабаванні банкаў да эканомікі выраслі на 11 працэнтаў у гадавым выражэнні. У першую чаргу попыт фарміруецца на рэсурсы ў беларускіх рублях. Такія патрабаванні павялічыліся на 16 працэнтаў. Пры гэтым па-ранейшаму ў фокусе ўвагі застаецца падтрымка інвестыцыйнай дзейнасці суб'ектаў гаспадарання. За студзень - красавік бягучага года на інвестыцыйныя мэты выдадзена 2 млрд рублёў. Гэта на 13 працэнтаў больш, чым у аналагічным перыядзе мінулага года", - сказаў Раман Галоўчанка.
Акрамя таго, паводле прагнозу Нацбанка, які ўлічвае прынятае рашэнне праўлення, да канца бягучага года сярэднямесячныя тэмпы базавай інфляцыі застануцца нізкімі. Яе гадавы ўзровень будзе заставацца ў межах 5 працэнтаў па базавых паказчыках.
"Пры гэтым інфляцыйнае ўздзеянне з боку эканомікі захаваецца паблізу нейтральных узроўняў, а дадатковым станоўчым фактарам стане прагназуемае запаволенне інфляцыі ў РФ, нашым асноўным гандлёвым партнёры. У сукупнасці названыя фактары, а таксама прагназуемы баланс рызык прадвызначылі велічыню бягучага кроку па змяненні працэнтных ставак Нацыянальнага банка - 50 базісных пунктаў", - сказаў Раман Галоўчанка.
"Сёння праўленне Нацбанка прыняло рашэнне аб зніжэнні стаўкі рэфінансавання і стаўкі па крэдыце авернайт на 50 базісных пунктаў. З 1 чэрвеня 2026 года яны складуць 9,25 працэнта і 10,75 працэнта гадавых адпаведна", - сказаў Раман Галоўчанка.
Паводле яго слоў, былі прааналізаваны ўсе фактары, пачынаючы з фактычнай і чаканай інфляцыі, узроўню дзелавой актыўнасці ў краіне, сітуацыі на валютным і крэдытна-дэпазітным рынках і заканчваючы знешнім фонам, магчымым яго змяненнем у будучым. Сярод фактараў, якія паўплывалі на прыняцце рашэння, названа фарміраванне тэндэнцыі на запаволенне інфляцыйных працэсаў. Па выніках 2025 года гадавы прырост спажывецкіх цэн склаўся ў памеры 6,8 працэнта пасля піка 7,4 працэнта ў ліпені.
"Інфляцыя прадаўжае ўстойліва зніжацца ў бягучым годзе. Па выніках першых чатырох месяцаў спажывецкія цэны павялічыліся на 2,5 працэнта, тады як год таму яны павялічыліся на 3,8 працэнта. У выніку ў красавіку гадавая інфляцыя знізілася да ўзроўню 5,4 працэнта, як мы і прагназавалі. Гэта практычна мінімальнае значэнне для гэтага перыяду за апошнія два гады", - праінфармаваў Раман Галоўчанка.
Асноўны кампанент інфляцыі, яе базавы складнік, таксама знізіўся. У красавіку бягучага года ў гадавым выражэнні яна склала 5,9 працэнта пасля 7,6 працэнта ў чэрвені мінулага года.
"Трэндавая інфляцыя, гэта значыць тая інфляцыя, у якой няма кароткатэрміновых шокаў, цяпер ацэньваецца каля 5 працэнтаў, тады як яшчэ ў другой палове мінулага года яна перавышала ўзровень 6 працэнтаў. Паводле нашых ацэнак, запаволенне інфляцыі - гэта вынік дзеяння як знешніх, так і ўнутраных фактараў. Знешнія ўмовы складваюцца больш спрыяльнымі, з-за чаго цэны на ўвозімыя ў краіну тавары растуць менш інтэнсіўна. У прыватнасці, гадавы рост цэн у РФ у красавіку бягучага года запаволіўся да 5,6 працэнта пасля 10,2 працэнта год таму. Паказчыкі, якія характарызуюць эканамічныя працэсы ўнутры краіны ў сукупнасці, таксама сведчаць аб паступальным зніжэнні націску на спажывецкія цэны. Гэта праяўляецца ў больш умераных, чым у мінулым годзе, тэмпах росту асноўных макраэканамічных паказчыкаў", - адзначыў Раман Галоўчанка.
Яшчэ адзін ключавы фактар - стабільная сітуацыя на дэпазітным рынку. Захоўваецца ўстойлівы прыток зберажэнняў насельніцтва ў банкі, перш за ўсё, у беларускіх рублях. Пры гэтым прыярытэт прадаўжвае зрушвацца ў бок укладаў з больш доўгімі тэрмінамі захоўвання - больш за адзін год. Астаткі па такіх дэпазітах за чатыры месяцы 2026 года выраслі больш як на 2 млрд рублёў (на 19 працэнтаў).
"Такія паводзіны насельніцтва на дэпазітным рынку садзейнічаюць якаснаму паляпшэнню структуры грашовага прапанавання, а таксама падтрымліваюць трэнд на дэвалютызацыю эканомікі. Так, у красавіку бягучага года доля рублёвага складніка ў грашовай масе вырасла да 66,7 працэнта супраць 65,1 працэнта ў снежні мінулага года. Пры гэтым у рублёвай грашовай масе больш за 32 працэнты прыпадае на тэрміновыя безадзыўныя ўклады. Рост практычна на 30 працэнтаў у параўнанні са снежнем мінулага года", - дадаў Раман Галоўчанка.
Таксама ён звярнуў увагу, што тэмпы росту крэдытаў ацэньваюцца як умераныя. Паводле ацэнак Нацбанка, яны не фарміруюць умовы для празмернага націску на цэны.
"Існуючыя ў банкаў рэсурсы з'яўляюцца дастатковымі для задавальнення плацежаздольнага попыту на крэдыты з боку як арганізацый, так і насельніцтва. У красавіку бягучага года патрабаванні банкаў да эканомікі выраслі на 11 працэнтаў у гадавым выражэнні. У першую чаргу попыт фарміруецца на рэсурсы ў беларускіх рублях. Такія патрабаванні павялічыліся на 16 працэнтаў. Пры гэтым па-ранейшаму ў фокусе ўвагі застаецца падтрымка інвестыцыйнай дзейнасці суб'ектаў гаспадарання. За студзень - красавік бягучага года на інвестыцыйныя мэты выдадзена 2 млрд рублёў. Гэта на 13 працэнтаў больш, чым у аналагічным перыядзе мінулага года", - сказаў Раман Галоўчанка.
Акрамя таго, паводле прагнозу Нацбанка, які ўлічвае прынятае рашэнне праўлення, да канца бягучага года сярэднямесячныя тэмпы базавай інфляцыі застануцца нізкімі. Яе гадавы ўзровень будзе заставацца ў межах 5 працэнтаў па базавых паказчыках.
"Пры гэтым інфляцыйнае ўздзеянне з боку эканомікі захаваецца паблізу нейтральных узроўняў, а дадатковым станоўчым фактарам стане прагназуемае запаволенне інфляцыі ў РФ, нашым асноўным гандлёвым партнёры. У сукупнасці названыя фактары, а таксама прагназуемы баланс рызык прадвызначылі велічыню бягучага кроку па змяненні працэнтных ставак Нацыянальнага банка - 50 базісных пунктаў", - сказаў Раман Галоўчанка.
Гаворачы аб далейшых планах, ён падкрэсліў, што пакуль заявы наконт гэтага рабіць рана. "Паглядзім, як эканоміка адрэагуе на сённяшняе рашэнне, як будзе развівацца сітуацыя на знешнім контуры, наколькі будуць устойлівыя макраэканамічныя працэсы ў нашай эканоміцы", - адзначыў старшыня праўлення, дадаўшы, што пры спрыяльным развіцці падзей не выключана, што Нацбанк вернецца да гэтага пытання ў бягучым годзе.-0-
Фота Сяргея Шэлега
Падпісвайцеся на нас у
