Фота з архіва
Навіны сюжэта
"Праект "Краіна гаворыць""
3 мая, Мінск /Кар. БЕЛТА/. Аб ключавых задачах, якія вырашае Палескі дзяржаўны радыяцыйна-экалагічны запаведнік, расказаў намеснік дырэктара па навуковай рабоце запаведніка Максім Кудзін у праекце БЕЛТА "Краіна гаворыць".
Для ліквідацыі наступстваў аварыі на ЧАЭС ствараліся спецыялізаваныя прадпрыемствы - такім з'яўляецца і Палескі дзяржаўны радыяцыйна-экалагічны запаведнік. Яго ключавыя задачы можна падзяліць на тры блокі. Першы - выкананне комплексу мерапрыемстваў, накіраваных на мінімізацыю вынасу радыенуклідаў за межы тэрыторыі. Другі - навуковы складнік. Трэці - апрабацыя метадаў і методык, вынікі якіх могуць быць выкарыстаны і на ўмоўна чыстых тэрыторыях.
"З 1992 года мы адпрацоўвалі розныя сцэнарыі выкарыстання тэрыторыі - ад кансерватыўных да практычных. Разглядалі чатыры асноўныя варыянты: поўная запаведнасць, ізаляцыя з падтрыманнем мінімальнай інфраструктуры для ліквідацыі надзвычайнай сітуацыі, вяртанне людзей і стварэнне кластара для пахавання адходаў дэзактывацыі. Экспертныя ацэнкі, якія ўлічваюць геалогію, глебы і іншыя фактары, паказалі: аптымальным сцэнарыем з'яўляецца поўная ізаляцыя з мінімальным падтрыманнем інфраструктуры", - сказаў Максім Кудзін.
Дзякуючы дзяржаўнай падтрымцы былі сфарміраваны сістэмы спецыялізаваных мерапрыемстваў, якія даюць магчымасць утрымліваць аб'ект у бяспечным стане. Чым вышэйшая ступень здзірванення адкрытых участкаў, лясістасць і абводненасць тэрыторый, дзе магчыма другасная рэабілітацыя, тым больш эфектыўна мінімізуецца вынас радыенуклідаў на сумежныя землі, падкрэсліў ён. "Гэты паэтапны падыход стварае карціну, якая дае магчымасць утрымліваць зону на сучасным узроўні. І гэта, мабыць, галоўны вопыт, які можна пазіцыянаваць як у рэспубліцы, так і на міжнародным узроўні", - сказаў Максім Кудзін.
Аб'ектаў ядзернай спадчыны ў свеце няшмат: Сяміпалацінскі палігон, Усходне-Уральскі след, Чарнобыльскі і Палескі радыяцыйна-экалагічныя запаведнікі. "Радыяцыйны аспект - гэта лакаматыў развіцця кожнай краіны: стварэнне атамнай энергетыкі, падтрыманне інфраструктуры, фарміраванне кампетэнцый. Галіна з'явілася дзякуючы ваенным напрацоўкам, якія прывялі да стварэння рэактараў у мірных мэтах", - расказаў ён.
Але важна дзейнічаць усвядомлена: ключавое правіла міжнароднага атамнага права гаворыць, што цяперашняе пакаленне не павінна перакладаць праблемы на наступнае. "У рамках нашага пакалення ўтрыманне такіх аб'ектаў мае і выгады - даследчы патэнцыял, захаванне біяразнастайнасці, апрабацыя метадаў для ўмоўна чыстых тэрыторый. З часам гэта будзе стымуляваць распрацоўку больш інтэнсіўных метадаў рэабілітацыі. На жаль, з улікам перыядаў паўраспаду прывесці запаведнік у поўнасцю бяспечны стан на доўгатэрміновую перспектыву немагчыма. Але вывучаць гэтыя працэсы - не толькі магчыма, але і неабходна", - падкрэсліў Максім Кудзін.-0-
*Праект створаны за кошт сродкаў мэтавага збору на вытворчасць нацыянальнага кантэнту.
Для ліквідацыі наступстваў аварыі на ЧАЭС ствараліся спецыялізаваныя прадпрыемствы - такім з'яўляецца і Палескі дзяржаўны радыяцыйна-экалагічны запаведнік. Яго ключавыя задачы можна падзяліць на тры блокі. Першы - выкананне комплексу мерапрыемстваў, накіраваных на мінімізацыю вынасу радыенуклідаў за межы тэрыторыі. Другі - навуковы складнік. Трэці - апрабацыя метадаў і методык, вынікі якіх могуць быць выкарыстаны і на ўмоўна чыстых тэрыторыях.
"З 1992 года мы адпрацоўвалі розныя сцэнарыі выкарыстання тэрыторыі - ад кансерватыўных да практычных. Разглядалі чатыры асноўныя варыянты: поўная запаведнасць, ізаляцыя з падтрыманнем мінімальнай інфраструктуры для ліквідацыі надзвычайнай сітуацыі, вяртанне людзей і стварэнне кластара для пахавання адходаў дэзактывацыі. Экспертныя ацэнкі, якія ўлічваюць геалогію, глебы і іншыя фактары, паказалі: аптымальным сцэнарыем з'яўляецца поўная ізаляцыя з мінімальным падтрыманнем інфраструктуры", - сказаў Максім Кудзін.Дзякуючы дзяржаўнай падтрымцы былі сфарміраваны сістэмы спецыялізаваных мерапрыемстваў, якія даюць магчымасць утрымліваць аб'ект у бяспечным стане. Чым вышэйшая ступень здзірванення адкрытых участкаў, лясістасць і абводненасць тэрыторый, дзе магчыма другасная рэабілітацыя, тым больш эфектыўна мінімізуецца вынас радыенуклідаў на сумежныя землі, падкрэсліў ён. "Гэты паэтапны падыход стварае карціну, якая дае магчымасць утрымліваць зону на сучасным узроўні. І гэта, мабыць, галоўны вопыт, які можна пазіцыянаваць як у рэспубліцы, так і на міжнародным узроўні", - сказаў Максім Кудзін.
Аб'ектаў ядзернай спадчыны ў свеце няшмат: Сяміпалацінскі палігон, Усходне-Уральскі след, Чарнобыльскі і Палескі радыяцыйна-экалагічныя запаведнікі. "Радыяцыйны аспект - гэта лакаматыў развіцця кожнай краіны: стварэнне атамнай энергетыкі, падтрыманне інфраструктуры, фарміраванне кампетэнцый. Галіна з'явілася дзякуючы ваенным напрацоўкам, якія прывялі да стварэння рэактараў у мірных мэтах", - расказаў ён.
Але важна дзейнічаць усвядомлена: ключавое правіла міжнароднага атамнага права гаворыць, што цяперашняе пакаленне не павінна перакладаць праблемы на наступнае. "У рамках нашага пакалення ўтрыманне такіх аб'ектаў мае і выгады - даследчы патэнцыял, захаванне біяразнастайнасці, апрабацыя метадаў для ўмоўна чыстых тэрыторый. З часам гэта будзе стымуляваць распрацоўку больш інтэнсіўных метадаў рэабілітацыі. На жаль, з улікам перыядаў паўраспаду прывесці запаведнік у поўнасцю бяспечны стан на доўгатэрміновую перспектыву немагчыма. Але вывучаць гэтыя працэсы - не толькі магчыма, але і неабходна", - падкрэсліў Максім Кудзін.-0-*Праект створаны за кошт сродкаў мэтавага збору на вытворчасць нацыянальнага кантэнту.
Падпісвайцеся на нас у
