Пачынаючы з 1998 года беларускія фрыстайлісты на Алімпійскіх гульнях заваёўваюць медалі. Кожны алімпійскі цыкл беларуская школа фрыстайла дэманструе сваю сілу - гэта ўжо традыцыя. Рабіць прагнозы на выступленне беларускіх спартсменак у Мілане не трэба, прагнозы - справа, як вядома, няўдзячная. А верыць і спадзявацца, што і на гэты раз беларускі фрыстайл сабе не здрадзіць, вельмі нават варта. Як і варта лепш даведацца аб тых, хто прадстаўляе знакамітую школу на Алімпійскіх гульнях - 2026. Тым больш што спаборніцтвы пачынаюцца зусім хутка. Ганна Гуськова, Ганна Дзяруга і Настасся Андрыянава 17 лютага пачнуць выступленне ў кваліфікацыі турніру па лыжнай акрабатыцы. Аб падрыхтоўцы і шанцах на поспех карэспандэнту БЕЛТА расказаў старшыня Беларускага лыжнага саюза Аляксандр Грэбнеў.
Унікальны выпадак
Ужо той факт, што дзяўчаты маюць магчымасць выступаць на Алімпійскіх гульнях - вялікі поспех. Не спартыўныя разважанні, але жыццёвыя. Кваліфікацыйны перыяд на Алімпійскія гульні ў фрыстайле прадаўжаецца два спаборніцкія сезоны, у гэтым выпадку - сезоны 2024/25 і 2025/26. Нашы спартсмены, не дапушчаныя да міжнародных стартаў, прапусцілі мінулы сезон. 2 снежня 2025 года стала вядома, што Спартыўны арбітражны суд адмяніў рашэнне Савета Міжнароднага лыжнага саюза аб нядопуску беларускіх спартсменаў да міжнародных стартаў. З'явілася маленькая магчымасць адабрацца на Алімпійскія гульні. Прапускаць яе ніхто не збіраўся.
Далей падзеі развіваліся з неверагоднай хуткасцю, як адзначае Аляксандр Грэбнеў. "2 снежня мы атрымалі рашэнне суда, а ўжо 3 снежня падалі дакументы на атрыманне нейтральнага статусу для нашых спартсменаў. Звычайна такая працэдура займае да 30 дзён, але мы, заручыўшыся падтрымкай Нацыянальнага алімпійскага камітэта, усімі магчымымі і немагчымымі спосабамі фарсіравалі гэты працэс. Нават адправілі спартсменаў на адзін з этапаў Кубка свету, каб яны там чакалі адказу і ў выпадку атрымання нейтральнага статусу маглі б адразу выйсці на старт. Так, мы рызыкавалі, у тым ліку фінансамі. Але перад намі стаяла галоўная задача - адабрацца на Алімпійскія гульні. І рызыка была апраўдана. Калі нашым спартсменам пацвердзілі нейтральны статус, да канца алімпійскай кваліфікацыі заставаліся два этапы Кубка свету ў Канадзе, два ў ЗША і адзін у Кітаі. Пачаўся новы квест. Шэраг падзей, што адбыліся за гэты кароткі час, змаглі б стаць асновай для сюжэта прыгодніцкай эпапеі", - дзеліцца ён.
Турнір у Кітаі, на якім беларусы выступілі, завяршыўся 20 снежня. А пасля грымнулі навагоднія святы і ўсе пасольствы пайшлі на канікулы. А спартсменам, нагадаем, жыццёва неабходна атрымаць візы, каб выступіць на этапах Кубка свету ў ЗША. Этапы Кубка свету ў Канадзе было вырашана прапусціць, таму што атрымаць візы ў Канаду вельмі складана і на гэта проста не хапала часу. Таму ўсе намаганні накіравалі на спаборніцтвы ў Амерыцы. Добра што пытанне з візамі вырашылася станоўча, і спартсмены змаглі выступіць на адборачных стартах.
У выніку ўсёй гэтай чахарды Ганна Гуськова, Ганна Дзяруга і Настасся Андрыянава адабраліся на Алімпійскія гульні. Для фрыстайла выпадак унікальны, таму што трапіць у топ-25 мацнейшых спартсменак за такі кароткі час архіскладана. Але, як аказалася, цалкам магчыма.
Анлайн-сістэма ўсё сцярпіць
"Што мяне асабліва парадавала - гэта стабільнасць нашых спартсменак і беларускай школы фрыстайла ў цэлым. Як бы ні было складана, дзяўчаты паказвалі стабільныя скачкі. Важна дадаць, што да этапу Кубка свету ў Кітаі яны ні дня не стаялі на снезе, выступалі практычна з колаў. Прыехалі, два дні патрэніраваліся і пайшлі выступаць. Гэта сведчыць пра майстэрства, смеласць, сілу спартсменак і прафесіяналізм трэнерскага штаба. І гэта вельмі красамоўна сведчыць пра тое, наколькі рашуча ўсе былі настроены на Алімпійскія гульні. Жаданне выступіць на Алімпіядзе было настолькі вялікае, што зрабілі практычна немагчымае. Мы выдатна разумелі, што шанцы адабрацца ў Мілан у нас 50 на 50. Таму што ўлічваецца не сусветны рэйтынг, а рэйтынг, які фарміруецца па выніках адборачных спаборніцтваў за двухгадовы перыяд. Былі, вядома, апаскі, што сітуацыя можа павярнуцца і не на нашу карысць. Кажуць, што папера ўсё сцярпіць. У нашым выпадку ўсё сцярпіць анлайн-сістэма, якая дэманструе рэальны стан спраў у рэйтынгу. І нашы дзяўчаты прарваліся ў гэты рэйтынг. Мы заўсёды разлічваем на лепшае, але рыхтуемся да горшага", - падкрэслівае Аляксандр Грэбнеў.
Паводле яго слоў, у дадзеным выпадку было дакладна гэтак жа. "Крыху крыўдна, што хлопцы не змаглі адабрацца на Алімпіяду. Але радуе, што ёсць з кім працаваць і каго рыхтаваць на наступныя Алімпійскія гульні. Беларуская школа фрыстайла апошнія 30 гадоў стабільна дэманструе добры вынік і прагрэс. І я настройваю спартсменаў на тое, што нельга парушаць такія добрыя традыцыі", - расказвае старшыня Беларускага лыжнага саюза.
Сплаў маладосці і вопыту
Самы вопытны баец у беларускай камандзе - Ганна Гуськова - прадаўжае традыцыі, часткова ёй жа самой і закладзеныя. Алімпійская чэмпіёнка 2018 года, сярэбраны прызёр Гульняў 2022 года ў гэтым сезоне сутыкнулася з траўмамі. Але спартыўны характар дапамог іх пераадолець і застацца ў страі. "У Ані два медалі Алімпійскіх гульняў, і я ёй намякаю, што Бог любіць тройцу. Аня - вельмі матываваны спартсмен, чалавек з моцным унутраным стрыжнем. Яна сапраўдны баец, з якім можна пайсці ў разведку і на любое баявое заданне", - адзначае Аляксандр Грэбнеў.
Для Ганны Дзяруга Гульні ў Мілане - другія ў кар'еры. У 2022 годзе ў Пекіне ў спартсменкі была нядрэнная скачковая праграма, але, паводле яе слоў, эмоцыі не дазволілі прабіцца з кваліфікацыі ў фінал. На працягу чатырох гадоў Ганна паказвала стабільныя вынікі, значна палепшыла сваю форму. "Ганна - інтэлектуал, думаючая спартсменка, якая любіць вучыцца і адкрываць новае. Яна вельмі амбіцыйная ў добрым сэнсе гэтага слова і вельмі нядрэнная ў тэхнічным плане", - расказвае Аляксандр Грэбнеў.
Настасся Андрыянава - самая юная спартсменка ў камандзе, але ўжо мае алімпійскі вопыт. На папярэдніх Алімпійскіх гульнях яна прабілася ў фінал, дзе заняла 12-е месца. І ўсе чатыры гады ад Пекіна да Мілана спартсменка ўдасканальвала сваё майстэрства. "Настасся - чалавек, які пастаянна працуе над сабой і імкнецца да спасціжэння новага. Яна адкрыта да выклікаў і не баіцца цяжкасцей. Настасся - вельмі добры стратэг і стрэсаўстойлівая спартсменка, якая ўмее сабрацца ў патрэбны момант", - гаворыць старшыня Беларускага лыжнага саюза.
Такім чынам, на Алімпійскіх гульнях - 2026 беларускі фрыстайл будзе прадстаўлены сплавам маладосці і вопыту. І каму будзе больш складана - Ганне Гуськовай, на якую спадзяваюцца балельшчыкі і баяцца сапернікі, або Настассі Андрыянавай, на якой не ляжыць адказнасць гучных тытулаў, - пытанне рытарычнае. Але тое, што проста ў Мілане не будзе нікому з дзяўчат, - гэта відавочна.
Толькі ўверх і наперад
"У спорце павінна быць унутраная канкурэнцыя, яна натхняе і матывуе. І я рады, што на Алімпіяду паедуць розныя спартсменкі і па характары, і па заслугах. Яны ўсе таленавітыя і шматгранныя. Фрыстайл - асаблівы від спорту, ім займаюцца людзі з асобым тыпам мыслення. Кожная наша спартсменка ўнікальная. Я ніколі не паверу, што нехта з іх спалохаецца цяжкасцей. На Алімпійскіх гульнях мы ўбачым абсалютна сумленную, справядлівую, сапраўдную спартыўную барацьбу. Барацьбу з сапернікамі, барацьбу ўнутры каманды і барацьбу з самім сабой. Гэта будзе вельмі цікава", - разважае Аляксандр Грэбнеў.
Зрэшты, на Алімпійскіх гульнях дзяўчатам давядзецца змагацца не толькі з сапернікамі і сабой, але і з тым, што за тыя чатыры гады, што яны не выступалі на міжнародных стартах, фрыстайл змяніўся. Прагрэс жа не спыніць, і від спорту мяняецца. Паводле слоў Аляксандра Грэбнева, на алімпійскіх спаборніцтвах асноўная барацьба разгорнецца паміж тымі, хто ўжо выконвае трайныя сальта, або тымі, хто здольны ідэальна выконваць двайныя: "Наш слоган - "Толькі ўверх і наперад!" - працуе і на трампліне, і па жыцці. Мы, вядома, назіраем, за нашымі сапернікамі, аналізуем іх скачкі, разумеем, з чым яны будуць выходзіць на Алімпійскія гульні, але я абсалютна перакананы, што Алімпіяда і этапы Кубка свету - зусім розныя спаборніцтвы з фізіка-псіхалагічнага пункту гледжання. Таму што Алімпійскія гульні - гэта яшчэ і барацьба псіхалогіі: хто мацнейшы - той і перамог. І тым Алімпіяда цудоўная, што яна поўная сюрпрызаў".
Валерыя СЦЯЦКО,
фота Беларускага лыжнага саюза і НАК Беларусі,
Унікальны выпадак
Ужо той факт, што дзяўчаты маюць магчымасць выступаць на Алімпійскіх гульнях - вялікі поспех. Не спартыўныя разважанні, але жыццёвыя. Кваліфікацыйны перыяд на Алімпійскія гульні ў фрыстайле прадаўжаецца два спаборніцкія сезоны, у гэтым выпадку - сезоны 2024/25 і 2025/26. Нашы спартсмены, не дапушчаныя да міжнародных стартаў, прапусцілі мінулы сезон. 2 снежня 2025 года стала вядома, што Спартыўны арбітражны суд адмяніў рашэнне Савета Міжнароднага лыжнага саюза аб нядопуску беларускіх спартсменаў да міжнародных стартаў. З'явілася маленькая магчымасць адабрацца на Алімпійскія гульні. Прапускаць яе ніхто не збіраўся.
Далей падзеі развіваліся з неверагоднай хуткасцю, як адзначае Аляксандр Грэбнеў. "2 снежня мы атрымалі рашэнне суда, а ўжо 3 снежня падалі дакументы на атрыманне нейтральнага статусу для нашых спартсменаў. Звычайна такая працэдура займае да 30 дзён, але мы, заручыўшыся падтрымкай Нацыянальнага алімпійскага камітэта, усімі магчымымі і немагчымымі спосабамі фарсіравалі гэты працэс. Нават адправілі спартсменаў на адзін з этапаў Кубка свету, каб яны там чакалі адказу і ў выпадку атрымання нейтральнага статусу маглі б адразу выйсці на старт. Так, мы рызыкавалі, у тым ліку фінансамі. Але перад намі стаяла галоўная задача - адабрацца на Алімпійскія гульні. І рызыка была апраўдана. Калі нашым спартсменам пацвердзілі нейтральны статус, да канца алімпійскай кваліфікацыі заставаліся два этапы Кубка свету ў Канадзе, два ў ЗША і адзін у Кітаі. Пачаўся новы квест. Шэраг падзей, што адбыліся за гэты кароткі час, змаглі б стаць асновай для сюжэта прыгодніцкай эпапеі", - дзеліцца ён.
Турнір у Кітаі, на якім беларусы выступілі, завяршыўся 20 снежня. А пасля грымнулі навагоднія святы і ўсе пасольствы пайшлі на канікулы. А спартсменам, нагадаем, жыццёва неабходна атрымаць візы, каб выступіць на этапах Кубка свету ў ЗША. Этапы Кубка свету ў Канадзе было вырашана прапусціць, таму што атрымаць візы ў Канаду вельмі складана і на гэта проста не хапала часу. Таму ўсе намаганні накіравалі на спаборніцтвы ў Амерыцы. Добра што пытанне з візамі вырашылася станоўча, і спартсмены змаглі выступіць на адборачных стартах.
У выніку ўсёй гэтай чахарды Ганна Гуськова, Ганна Дзяруга і Настасся Андрыянава адабраліся на Алімпійскія гульні. Для фрыстайла выпадак унікальны, таму што трапіць у топ-25 мацнейшых спартсменак за такі кароткі час архіскладана. Але, як аказалася, цалкам магчыма.
Анлайн-сістэма ўсё сцярпіць
"Што мяне асабліва парадавала - гэта стабільнасць нашых спартсменак і беларускай школы фрыстайла ў цэлым. Як бы ні было складана, дзяўчаты паказвалі стабільныя скачкі. Важна дадаць, што да этапу Кубка свету ў Кітаі яны ні дня не стаялі на снезе, выступалі практычна з колаў. Прыехалі, два дні патрэніраваліся і пайшлі выступаць. Гэта сведчыць пра майстэрства, смеласць, сілу спартсменак і прафесіяналізм трэнерскага штаба. І гэта вельмі красамоўна сведчыць пра тое, наколькі рашуча ўсе былі настроены на Алімпійскія гульні. Жаданне выступіць на Алімпіядзе было настолькі вялікае, што зрабілі практычна немагчымае. Мы выдатна разумелі, што шанцы адабрацца ў Мілан у нас 50 на 50. Таму што ўлічваецца не сусветны рэйтынг, а рэйтынг, які фарміруецца па выніках адборачных спаборніцтваў за двухгадовы перыяд. Былі, вядома, апаскі, што сітуацыя можа павярнуцца і не на нашу карысць. Кажуць, што папера ўсё сцярпіць. У нашым выпадку ўсё сцярпіць анлайн-сістэма, якая дэманструе рэальны стан спраў у рэйтынгу. І нашы дзяўчаты прарваліся ў гэты рэйтынг. Мы заўсёды разлічваем на лепшае, але рыхтуемся да горшага", - падкрэслівае Аляксандр Грэбнеў.
Паводле яго слоў, у дадзеным выпадку было дакладна гэтак жа. "Крыху крыўдна, што хлопцы не змаглі адабрацца на Алімпіяду. Але радуе, што ёсць з кім працаваць і каго рыхтаваць на наступныя Алімпійскія гульні. Беларуская школа фрыстайла апошнія 30 гадоў стабільна дэманструе добры вынік і прагрэс. І я настройваю спартсменаў на тое, што нельга парушаць такія добрыя традыцыі", - расказвае старшыня Беларускага лыжнага саюза.
Сплаў маладосці і вопыту
Самы вопытны баец у беларускай камандзе - Ганна Гуськова - прадаўжае традыцыі, часткова ёй жа самой і закладзеныя. Алімпійская чэмпіёнка 2018 года, сярэбраны прызёр Гульняў 2022 года ў гэтым сезоне сутыкнулася з траўмамі. Але спартыўны характар дапамог іх пераадолець і застацца ў страі. "У Ані два медалі Алімпійскіх гульняў, і я ёй намякаю, што Бог любіць тройцу. Аня - вельмі матываваны спартсмен, чалавек з моцным унутраным стрыжнем. Яна сапраўдны баец, з якім можна пайсці ў разведку і на любое баявое заданне", - адзначае Аляксандр Грэбнеў.
Для Ганны Дзяруга Гульні ў Мілане - другія ў кар'еры. У 2022 годзе ў Пекіне ў спартсменкі была нядрэнная скачковая праграма, але, паводле яе слоў, эмоцыі не дазволілі прабіцца з кваліфікацыі ў фінал. На працягу чатырох гадоў Ганна паказвала стабільныя вынікі, значна палепшыла сваю форму. "Ганна - інтэлектуал, думаючая спартсменка, якая любіць вучыцца і адкрываць новае. Яна вельмі амбіцыйная ў добрым сэнсе гэтага слова і вельмі нядрэнная ў тэхнічным плане", - расказвае Аляксандр Грэбнеў.
Настасся Андрыянава - самая юная спартсменка ў камандзе, але ўжо мае алімпійскі вопыт. На папярэдніх Алімпійскіх гульнях яна прабілася ў фінал, дзе заняла 12-е месца. І ўсе чатыры гады ад Пекіна да Мілана спартсменка ўдасканальвала сваё майстэрства. "Настасся - чалавек, які пастаянна працуе над сабой і імкнецца да спасціжэння новага. Яна адкрыта да выклікаў і не баіцца цяжкасцей. Настасся - вельмі добры стратэг і стрэсаўстойлівая спартсменка, якая ўмее сабрацца ў патрэбны момант", - гаворыць старшыня Беларускага лыжнага саюза.
Такім чынам, на Алімпійскіх гульнях - 2026 беларускі фрыстайл будзе прадстаўлены сплавам маладосці і вопыту. І каму будзе больш складана - Ганне Гуськовай, на якую спадзяваюцца балельшчыкі і баяцца сапернікі, або Настассі Андрыянавай, на якой не ляжыць адказнасць гучных тытулаў, - пытанне рытарычнае. Але тое, што проста ў Мілане не будзе нікому з дзяўчат, - гэта відавочна.
Толькі ўверх і наперад
"У спорце павінна быць унутраная канкурэнцыя, яна натхняе і матывуе. І я рады, што на Алімпіяду паедуць розныя спартсменкі і па характары, і па заслугах. Яны ўсе таленавітыя і шматгранныя. Фрыстайл - асаблівы від спорту, ім займаюцца людзі з асобым тыпам мыслення. Кожная наша спартсменка ўнікальная. Я ніколі не паверу, што нехта з іх спалохаецца цяжкасцей. На Алімпійскіх гульнях мы ўбачым абсалютна сумленную, справядлівую, сапраўдную спартыўную барацьбу. Барацьбу з сапернікамі, барацьбу ўнутры каманды і барацьбу з самім сабой. Гэта будзе вельмі цікава", - разважае Аляксандр Грэбнеў.
Зрэшты, на Алімпійскіх гульнях дзяўчатам давядзецца змагацца не толькі з сапернікамі і сабой, але і з тым, што за тыя чатыры гады, што яны не выступалі на міжнародных стартах, фрыстайл змяніўся. Прагрэс жа не спыніць, і від спорту мяняецца. Паводле слоў Аляксандра Грэбнева, на алімпійскіх спаборніцтвах асноўная барацьба разгорнецца паміж тымі, хто ўжо выконвае трайныя сальта, або тымі, хто здольны ідэальна выконваць двайныя: "Наш слоган - "Толькі ўверх і наперад!" - працуе і на трампліне, і па жыцці. Мы, вядома, назіраем, за нашымі сапернікамі, аналізуем іх скачкі, разумеем, з чым яны будуць выходзіць на Алімпійскія гульні, але я абсалютна перакананы, што Алімпіяда і этапы Кубка свету - зусім розныя спаборніцтвы з фізіка-псіхалагічнага пункту гледжання. Таму што Алімпійскія гульні - гэта яшчэ і барацьба псіхалогіі: хто мацнейшы - той і перамог. І тым Алімпіяда цудоўная, што яна поўная сюрпрызаў".
Валерыя СЦЯЦКО,
фота Беларускага лыжнага саюза і НАК Беларусі,
БЕЛТА.-0-
Падпісвайцеся на нас у
