Фота з архіва
2 сакавіка, Мінск /Кар. БЕЛТА/. Што будзе з доларам і цэнамі на нафту з-за эскалацыі на Блізкім Усходзе, расказала карэспандэнту БЕЛТА эканамічны эксперт, начальнік адукацыйнага цэнтра AKSIOS ААТ "Дзіпрасувязь" Юлія Абуховіч.
"Нападзенне Ізраіля і ЗША на Іран і яго дзеянні ў адказ запусцілі працэс глыбокай дэстабілізацыі міжнародных эканамічных адносін і ўжо выклікалі сістэмныя збоі ў глабальным ланцужку паставак энерганосьбітаў. Заява Трампа аб тым, што ўсё прадоўжыцца яшчэ некалькі тыдняў, сведчыць аб тым, што мы назіраем не лакальны інцыдэнт, а палітычны і эканамічны шок з неадкладнымі наступствамі для сыравінных і фінансавых рынкаў", - сказала Юлія Абуховіч.
Біржавыя індэксы па ўсім свеце (за выключэннем Расіі і Нарвегіі) зніжаюцца. "Ва ўмовах хаосу долар ЗША і золата выраслі як ахоўныя актывы. Інвестары прадказальна сыходзяць з рызыкоўных актываў у прывычныя "бяспечныя гавані" - долар і дзяржаўныя аблігацыі ЗША. Улічваючы, што ЗША з'яўляюцца нета-экспарцёрам нафты і газу, рост цэн на іх дапамагае, а не шкодзіць амерыканскаму гандлёваму балансу. Аналітыкі папярэджваюць, што долар можа яшчэ ўмацавацца супраць асноўных сусветных валют, асабліва калі справаздача аб стане рынку рабочай сілы, запланаваная на пятніцу 6 сакавіка, пакажа рост. Цікава, што іена традыцыйна таксама выступае ў якасці ахоўнага актыву, але, паколькі Японія імпартуе ўсю нафту, гэта задае рознанакіраваны рух курсаў: напрыклад, да долара і швейцарскага франка іена слабее, а да еўра і фунта пакуль умацоўваецца. А нафтавыя рэзервы Японіі - прыкладна на 150 дзён (у Рэспублікі Карэя - і таго менш)", - адзначыла эксперт.
З адкрыццём у панядзелак таргоў ф'ючарсы на нафту сорту Brent падскочылі ў цане адразу больш як на 10 працэнтаў, перавысіўшы адзнаку $80 за бараль, а WTI вырас амаль на 10 працэнтаў да $73 за бараль. А цана Brent - гэта арыенцір для амаль 80 працэнтаў сусветнага гандлю нафтай. Аналітыкі і інвестыцыйныя банкі чакаюць росту нафты да $90 за бараль, а пры захаванні перабояў у пастаўках праз Армузскі праліў - магчыма, і да $100 за бараль. Базавы сцэнарый Citigroup: дыяпазон $80-90, як мінімум на бліжэйшы тыдзень. Як адзначыла Юлія Абуховіч, цяпер да фізічнай цаны дабаўляецца "ваенная прэмія" - рынак закладвае рызыку дэфіцыту. "Brent ужо і так вырас на 20 працэнтаў з пачатку года, і, калі канфлікт зацягнецца, цэны прадоўжаць ісці ўверх, і тады $100 за бараль - не мяжа", - абазначыла яна.
Эксперт таксама растлумачыла, што такое "ваенная прэмія". "Гэта літаральна дадатковы збор страхоўшчыкаў з уваходзячых у зону канфлікту танкераў, якім яны могуць заблакіраваць Армузскі праліў больш эфектыўна, чым іранскі флот. Сама па сабе прэмія невялікая: ад 0,25 працэнта да пачатку ўдараў - да 1-3 працэнты ва ўмовах ваенных дзеянняў, і не вельмі павялічыць кошт нафты. Ключавы момант - не рост цэн, а адмова ад пакрыцця. З 1 сакавіка буйнейшыя брытанскія, нарвежскія, амерыканскія і японскія марскія страхоўшчыкі пачалі масава рассылаць паведамленні аб ануляванні праз 48-72 гадзіны пакрыцця ваенных рызык для суднаў у Персідскім заліве і Армузскім праліве. Лідары галіны з BIMCO папярэдзілі, што судны, якія маюць дзелавыя сувязі з ЗША або Ізраілем, зведваюць найбольшую небяспеку і могуць наогул не атрымаць пакрыццё ні па якой цане", – звярнула ўвагу яна.
Фрахтавыя стаўкі з Кітая ў ААЭ ужо выраслі на 5 працэнтаў за дзесяць дзён да пачатку ўдараў, дасягнуўшы $1,5 тыс. за FEU. З учарашняга дня цана падскочыла: Maersk увёў "даплату на выпадак непрадбачаных абставін" ад $2 тыс. да $3,5 тыс. за FEU, а Hapag-Lloyd - "надбаўку за ваенную рызыку" ў памеры ад $3 тыс. за FEU (стандартны) і да $7 тыс. за рэфкантэйнер.
"Страхавы і перастраховачны рынак - яўна недаацэнены фактар у бягучай сітуацыі. Хоць вопыт ёсць - Лонданскі рынак у 1980-я гады ў час так званай "танкернай вайны" праходзіў ужо гэта. І справа не толькі ў арыфметыцы, а ў псіхалогіі рынку: многія аператары проста будуць адмаўляцца заходзіць у рэгіён незалежна ад цаны страхоўкі. Гэтак жа, як у 1984-1988 гадах судны ішлі толькі пад ваенным канвоем. Для сусветнага рынку дэфіцыт танажу акажацца важнейшым за кошт страхоўкі", - зрабіла акцэнт Юлія Абуховіч.
Паводле яе слоў, закрыццё Армузскага праліва стала б энергетычным крызісам, але яшчэ большай пагрозай было б пашкоджанне буйнейшага ў свеце нафтавага завода Абкайк у Саудаўскай Аравіі - там устаноўлена спецыялізаванае абсталяванне па стабілізацыі нафты, якое немагчыма хутка замяніць, яго нельга проста купіць на рынку, выраб і дастаўка зоймуць месяцы. Праз гэты завод праходзіць да 7 млн бараляў у суткі - больш за палавіну ўсяго экспарту Саудаўскай Аравіі. "Колькі будзе каштаваць нафта ў выпадку выхаду прадпрыемства са строю - можна толькі здагадвацца", - рэзюмавала эксперт.-0-
"Нападзенне Ізраіля і ЗША на Іран і яго дзеянні ў адказ запусцілі працэс глыбокай дэстабілізацыі міжнародных эканамічных адносін і ўжо выклікалі сістэмныя збоі ў глабальным ланцужку паставак энерганосьбітаў. Заява Трампа аб тым, што ўсё прадоўжыцца яшчэ некалькі тыдняў, сведчыць аб тым, што мы назіраем не лакальны інцыдэнт, а палітычны і эканамічны шок з неадкладнымі наступствамі для сыравінных і фінансавых рынкаў", - сказала Юлія Абуховіч.
Біржавыя індэксы па ўсім свеце (за выключэннем Расіі і Нарвегіі) зніжаюцца. "Ва ўмовах хаосу долар ЗША і золата выраслі як ахоўныя актывы. Інвестары прадказальна сыходзяць з рызыкоўных актываў у прывычныя "бяспечныя гавані" - долар і дзяржаўныя аблігацыі ЗША. Улічваючы, што ЗША з'яўляюцца нета-экспарцёрам нафты і газу, рост цэн на іх дапамагае, а не шкодзіць амерыканскаму гандлёваму балансу. Аналітыкі папярэджваюць, што долар можа яшчэ ўмацавацца супраць асноўных сусветных валют, асабліва калі справаздача аб стане рынку рабочай сілы, запланаваная на пятніцу 6 сакавіка, пакажа рост. Цікава, што іена традыцыйна таксама выступае ў якасці ахоўнага актыву, але, паколькі Японія імпартуе ўсю нафту, гэта задае рознанакіраваны рух курсаў: напрыклад, да долара і швейцарскага франка іена слабее, а да еўра і фунта пакуль умацоўваецца. А нафтавыя рэзервы Японіі - прыкладна на 150 дзён (у Рэспублікі Карэя - і таго менш)", - адзначыла эксперт.
З адкрыццём у панядзелак таргоў ф'ючарсы на нафту сорту Brent падскочылі ў цане адразу больш як на 10 працэнтаў, перавысіўшы адзнаку $80 за бараль, а WTI вырас амаль на 10 працэнтаў да $73 за бараль. А цана Brent - гэта арыенцір для амаль 80 працэнтаў сусветнага гандлю нафтай. Аналітыкі і інвестыцыйныя банкі чакаюць росту нафты да $90 за бараль, а пры захаванні перабояў у пастаўках праз Армузскі праліў - магчыма, і да $100 за бараль. Базавы сцэнарый Citigroup: дыяпазон $80-90, як мінімум на бліжэйшы тыдзень. Як адзначыла Юлія Абуховіч, цяпер да фізічнай цаны дабаўляецца "ваенная прэмія" - рынак закладвае рызыку дэфіцыту. "Brent ужо і так вырас на 20 працэнтаў з пачатку года, і, калі канфлікт зацягнецца, цэны прадоўжаць ісці ўверх, і тады $100 за бараль - не мяжа", - абазначыла яна.
Эксперт таксама растлумачыла, што такое "ваенная прэмія". "Гэта літаральна дадатковы збор страхоўшчыкаў з уваходзячых у зону канфлікту танкераў, якім яны могуць заблакіраваць Армузскі праліў больш эфектыўна, чым іранскі флот. Сама па сабе прэмія невялікая: ад 0,25 працэнта да пачатку ўдараў - да 1-3 працэнты ва ўмовах ваенных дзеянняў, і не вельмі павялічыць кошт нафты. Ключавы момант - не рост цэн, а адмова ад пакрыцця. З 1 сакавіка буйнейшыя брытанскія, нарвежскія, амерыканскія і японскія марскія страхоўшчыкі пачалі масава рассылаць паведамленні аб ануляванні праз 48-72 гадзіны пакрыцця ваенных рызык для суднаў у Персідскім заліве і Армузскім праліве. Лідары галіны з BIMCO папярэдзілі, што судны, якія маюць дзелавыя сувязі з ЗША або Ізраілем, зведваюць найбольшую небяспеку і могуць наогул не атрымаць пакрыццё ні па якой цане", – звярнула ўвагу яна.
Фрахтавыя стаўкі з Кітая ў ААЭ ужо выраслі на 5 працэнтаў за дзесяць дзён да пачатку ўдараў, дасягнуўшы $1,5 тыс. за FEU. З учарашняга дня цана падскочыла: Maersk увёў "даплату на выпадак непрадбачаных абставін" ад $2 тыс. да $3,5 тыс. за FEU, а Hapag-Lloyd - "надбаўку за ваенную рызыку" ў памеры ад $3 тыс. за FEU (стандартны) і да $7 тыс. за рэфкантэйнер.
"Страхавы і перастраховачны рынак - яўна недаацэнены фактар у бягучай сітуацыі. Хоць вопыт ёсць - Лонданскі рынак у 1980-я гады ў час так званай "танкернай вайны" праходзіў ужо гэта. І справа не толькі ў арыфметыцы, а ў псіхалогіі рынку: многія аператары проста будуць адмаўляцца заходзіць у рэгіён незалежна ад цаны страхоўкі. Гэтак жа, як у 1984-1988 гадах судны ішлі толькі пад ваенным канвоем. Для сусветнага рынку дэфіцыт танажу акажацца важнейшым за кошт страхоўкі", - зрабіла акцэнт Юлія Абуховіч.
Паводле яе слоў, закрыццё Армузскага праліва стала б энергетычным крызісам, але яшчэ большай пагрозай было б пашкоджанне буйнейшага ў свеце нафтавага завода Абкайк у Саудаўскай Аравіі - там устаноўлена спецыялізаванае абсталяванне па стабілізацыі нафты, якое немагчыма хутка замяніць, яго нельга проста купіць на рынку, выраб і дастаўка зоймуць месяцы. Праз гэты завод праходзіць да 7 млн бараляў у суткі - больш за палавіну ўсяго экспарту Саудаўскай Аравіі. "Колькі будзе каштаваць нафта ў выпадку выхаду прадпрыемства са строю - можна толькі здагадвацца", - рэзюмавала эксперт.-0-
Падпісвайцеся на нас у
