.
ДЗЯРЖОРГАНЫДЗЯРЖОРГАНЫ
Серада, 3 сакавіка 2021
Мінск Суцэльная воблачнасць 0°C
Усе навіны
Усе навіны
Культура
20 студзеня 2021, 17:24

Выстава Прэзідэнцкай бібліятэкі знаёміць з гісторыяй па старонках адрыўных календароў

Фота preslib.org.by
Фота preslib.org.by

20 студзеня, Мінск /Кар. БЕЛТА/. Выстава "365/366 дзён паўсядзённасці", прысвечаная адрыўным календарам, прадстаўлена ў філіяле Прэзідэнцкай бібліятэкі Беларусі. Экспазіцыя падрыхтавана ў суаўтарстве з аддзелам старадрукаваных і рэдкіх выданняў бібліятэкі. Аб гэтым БЕЛТА паведаміла загадчыца філіяла Прэзідэнцкай бібліятэкі Беларусі Таццяна Лычагіна.

"Адрыўны каляндар - рэч звычайная, але ва ўжытку абсалютна незаменная. Маленькая кніжачка ў аб'ёме 365 старонак наглядна і даступна расказвае аб недалёкім мінулым. У гэтым ёсць нешта магічнае - ужо пражыты гэтыя дні, і вось яны проста перад намі, мільгаюць, нібы ў калейдаскопе", - расказала Таццяна Лычагіна.

У бягучым годзе спаўняецца 135 гадоў з дня выдання першага адрыўнога календара. "Ідэя яго стварэння належала рускаму асветніку Івану Сыціну, які займаўся выданнем папулярных у Расіі лубачных кніжак. Па сутнасці, каляндар - гэта сістэма вылічэння вялікіх прамежкаў часу, заснаваная на перыядычнасці руху нябесных цел: Сонца і Месяца. І па сённяшні дзень на кожнай яго старонцы змяшчаюцца звесткі аб фазах Месяца, даўжыні дня, часе ўсходу і заходу сонца", - звярнула ўвагу загадчыца.

Да канца XIX стагоддзя календары былі прадметам раскошы: у дарагіх вокладках, з багатымі ілюстрацыямі. "У 1886 годзе Іван Сыцін, пачынаючы работу над чарговым календаром, раптам зразумеў: "Усё гэта не тое. Патрэбны капеечны, даступны і земляробу, і рабочаму каляндар". Выданне, якое адрознівалася ад усіх аналагаў даступнай цаной і практычнасцю, імгненна атрымала папулярнасць. У першым жа тыражы было прададзена неймаверная па тых часах колькасць - 7 млн ​​экзэмпляраў! Вытворчасць была пастаўлена на паток", - прадоўжыла Таццяна Лычагіна.

Каляндар быў просты і зразумелы. Асветная здольнасць календароў была каласальнай: маленькая аб'ёмная кніжачка навучала, забаўляла, давала наказ, падказвала. Людзі, якія рэдка куплялі кнігі або ўвогуле не куплялі, заўсёды і з цікаўнасцю чыталі біяграфіі Пушкіна, Герцэна, Рэпіна, Цыялкоўскага, Папова.

"Піку папулярнасці адрыўны каляндар дасягнуў у СССР, выступаючы альтэрнатывай кнізе, правобразам арганайзера і сродкам палітычнай прапаганды. Каляндар заўсёды ішоў поруч з палітыкай, і кіраўніцтва краіны добра разумела, якой моцнай ідэалагічнай зброяй ён з'яўляецца. Змест самага масавага выдання строга кантраляваўся. Тут публікаваліся разам з карыснымі парадамі і байкамі біяграфія Крузенштэрна, аб'ёмы здабычы нафты і выплаўлення чыгуну, а таксама інфармацыя аб тым, як у Амерыцы прыгнятаюць неграў і калі кітайскія таварышы разлічваюць дабудаваць камунізм", - падкрэсліла Таццяна Лычагіна.

Загадчыца бібліятэкі адзначыла: у 1991 годзе выйшла 800 млн экзэмпляраў каляндарных вырабаў. Адрыўны каляндар не знік з нашага побыту і па сённяшні дзень, хоць ужо і не такі папулярны, як раней. Тэхналогія друку адрыўных календароў за стагоддзе істотна змянілася, але ён застаецца ранейшым, амаль такім жа, якім і быў некалі задуманы. "Насценны адрыўны каляндар за сваю 135-гадовую гісторыю зведаў істотныя змяненні, але, як і дзесяцігоддзі таму, застаецца цікавым і карысным выданнем. Сучасная разнастайнасць адрыўных календароў уражвае. Яны, як і шмат гадоў таму, каштуюць капейкі і прадаюцца мільёнамі", - дадала Таццяна Лычагіна.

Калекцыя календароў у Прэзідэнцкай бібліятэцы Беларусі налічвае больш за 200 адзінак. З некаторымі з іх арганізатары прапануюць азнаёміцца ​​на выставе.-0-

Падпісвайцеся на нас у
Twitter
Топ-навіны
З НАМІ НАЙБОЛЬШ ЦІКАВА
Свежыя навіны Беларусі