18 снежня, Масква /Эдуард Півавар - БЕЛТА/. Выстава работ Героя Беларусі, народнага мастака СССР і БССР Міхаіла Савіцкага адкрылася ў Траццякоўскай галерэі. Яна стала самай маштабнай экспазіцыяй карцін праслаўленага майстра, якая калі-небудзь дэманстравалася ў Маскве, перадае карэспандэнт БЕЛТА.
"Выстава Міхаіла Савіцкага адкрывае вялікі выставачны цыкл, які дзяржаўны музейна-выставачны цэнтр РАСВЫЯЎЛЕН падрыхтаваў на 2026 год, - сказаў яго генеральны дырэктар Іван Лыкошын. - Ён называецца "Спадчына эпохі", і пад эпохай мы маем на ўвазе той час, калі дзяржавы цяперашняй СНД існавалі ў рамках аднаго вялікага Савецкага Саюза і дзе мастацкае жыццё, вядома ж, праходзіла зусім у іншым ключы. Мастакі часцей сустракаліся, выставы мастакоў з нацыянальных рэспублік шырока гастралявалі па Расіі, былі прадстаўлены ў Маскве. Але, на жаль, па ўсім зразумелых прычынах апошнія тры дзясяткі гадоў Масква не бачыла гэтых вялікіх аўтараў. А без усялякіх сумненняў, Міхаіл Савіцкі - гэта найвялікшы мастак Савецкага Саюза, савецкай эпохі і, вядома ж, Беларусі".
Ён растлумачыў, што стваральнікі выставы паспрабавалі адлюстраваць дзве важнейшыя тэмы, прадстаўленыя ў творчасці Міхаіла Савіцкага. "Гэта Вялікая Айчынная вайна, непасрэдным удзельнікам падзей якой быў Савіцкі, і яго знакаміты цыкл, прысвечаны вязням канцэнтрацыйных лагераў, які вельмі даўно не бачылі ў Маскве. І другая сумная дата, якую мы ўсе будзем адзначаць у наступным годзе, - 40-годдзе аварыі на Чарнобыльскай АЭС. Наўрад ці ёсць яшчэ нейкі аўтар, які настолькі тонка і поўна адлюстраваў гэту тэму", - падкрэсліў Іван Лыкошын.
Куратар выставы Любоў Падлеснава расказала, што ў экспазіцыю ўвайшло каля 60 карцін Міхаіла Савіцкага, значная частка з іх упершыню дэманструецца ў Расіі. Большасць палотнаў прадастаўлена Музеем гісторыі горада Мінска, часткай якога з'яўляецца мастацкая галерэя Міхаіла Савіцкага. Шэсць палотнаў прадаставіў Нацыянальны мастацкі музей Беларусі. Акрамя таго, на выставе дэманструюцца карціны са збораў Траццякоўскай галерэі і некалькіх музеяў рэгіёнаў Расіі. "Думаю, што вялікім адкрыццём для знаўцаў творчасці Міхаіла Савіцкага будзе і раздзел графікі, прадстаўлены на нашай выставе. Менавіта гэтыя графічныя работы дазваляюць меркаваць аб высокім узроўні яго майстэрства, яго дасканалым валоданні акадэмічным малюнкам, які ён засвоіў, развіваў за гады вучобы ў інстытуце імя Сурыкава ў Маскве", - звярнула ўвагу куратар.
На яе думку, маскоўскага гледача асабліва зацікавіць позняя творчасць майстра, якая на выставах у Расіі не прадстаўлялася. "Я думаю, што яна сапраўды стане вялікім адкрыццём для тых, хто ведае і любіць Міхаіла Савецкага", - лічыць Ллюбоў Падлеснава. Яна растлумачыла, што размова ідзе пра цыкл майстра "Запаветы блажэнства", дзе ён па-філасофску разважаў на тэму рэлігіі і праз вобразы пакутуючых людзей увасобіў біблейскія запаведзі.
Пры гэтым куратар асабліва адзначыла, што на выставе прадстаўлены не толькі мастацкія творы, але і фатаграфіі, дакументы. "Думаю, што наша выстава - гэта вялікі крок да нейкіх новых адкрыццяў, новых фактаў яго біяграфіі. Напрыклад, асабістыя фатаграфіі Міхаіла Савіцкага, архіў, звязаны з яго работай над манументальным пано для санаторыя "Беларусь", яго перапіска з мастаком Кішчанкам. Гэта, увогуле, дакументы, якія для спецыялістаў будуць цікавымі, і яны прадстаўлены ўпершыню", - расказала яна.
Выкарыстаны на выставе і мультымедыйныя тэхналогіі, якія дазволілі паказаць тыя работы майстра, якія па тых ці іншых прычынах не трапілі ў экспазіцыю, напрыклад, яго знакамітыя "Партызанскія мадонны". Першая "Партызанская мадонна", створаная ў 1967 годзе, цяпер знаходзіцца ў пастаяннай экспазіцыі Траццякоўскай галерэі, прысвечанай 80-годдзю Перамогі ў Вялікай Айчыннай вайне. "Мінская партызанская мадонна" знаходзіцца ў Нацыянальным мастацкім музеі Беларусі. Як растлумачыла яго генеральны дырэктар Ірына Мацяс, гэта карціна не пакідае меж Беларусі, бо спецыялісты-рэстаўратары не рэкамендуюць яе перамяшчаць. Па гэтай жа прычыне засталася ў Беларусі "Мадонна Біркенау" - яна належыць Беларускаму дзяржаўнаму музею гісторыі Вялікай Айчыннай вайны.
"Нацыянальны мастацкі музей Беларусі ў сваіх фондах мае 38 работ Міхаіла Андрэевіча Савіцкага. На гэту выставу ў Маскву прыехала шэсць карцін. Тры работы, якія ўжо раней выстаўляліся ў Маскве, - "Песні сенажаці", "Дзяўчына з капустай", "Пакаранне партызан". Яшчэ тры работы яго позняга перыяду - "Хрысціна", "Вечар", "41-ы дзень Перамогі". Гэтыя работы ўпершыню прадстаўлены ў Маскве, ды і наогул за мяжой", - расказала Ірына Мацяс.
"Сам Міхаіл Андрэевіч гаварыў: каб напісаць карціну, трэба спаліць душу. І сапраўды, кожны раз, ствараючы новую работу, прысвечаную тэматыцы вайны і канцлагераў, ён спальваў сваю душу. Значыць, гэта ўсё - успаміны з жыцця, дзяцінства, жахаў, якія ён пражыў. І твары людзей, якія былі ў яго жыцці, якія загінулі. Іх душы ён адлюстраваў у сваіх работах", - адзначыла генеральны дырэктар Нацыянальнага мастацкага музея Беларусі.
Выстава "Спадчына эпохі. Міхаіл Савіцкі" будзе экспанавацца ў Траццякоўскай галерэі да 1 сакавіка 2026 года.-0-
"Выстава Міхаіла Савіцкага адкрывае вялікі выставачны цыкл, які дзяржаўны музейна-выставачны цэнтр РАСВЫЯЎЛЕН падрыхтаваў на 2026 год, - сказаў яго генеральны дырэктар Іван Лыкошын. - Ён называецца "Спадчына эпохі", і пад эпохай мы маем на ўвазе той час, калі дзяржавы цяперашняй СНД існавалі ў рамках аднаго вялікага Савецкага Саюза і дзе мастацкае жыццё, вядома ж, праходзіла зусім у іншым ключы. Мастакі часцей сустракаліся, выставы мастакоў з нацыянальных рэспублік шырока гастралявалі па Расіі, былі прадстаўлены ў Маскве. Але, на жаль, па ўсім зразумелых прычынах апошнія тры дзясяткі гадоў Масква не бачыла гэтых вялікіх аўтараў. А без усялякіх сумненняў, Міхаіл Савіцкі - гэта найвялікшы мастак Савецкага Саюза, савецкай эпохі і, вядома ж, Беларусі".
Ён растлумачыў, што стваральнікі выставы паспрабавалі адлюстраваць дзве важнейшыя тэмы, прадстаўленыя ў творчасці Міхаіла Савіцкага. "Гэта Вялікая Айчынная вайна, непасрэдным удзельнікам падзей якой быў Савіцкі, і яго знакаміты цыкл, прысвечаны вязням канцэнтрацыйных лагераў, які вельмі даўно не бачылі ў Маскве. І другая сумная дата, якую мы ўсе будзем адзначаць у наступным годзе, - 40-годдзе аварыі на Чарнобыльскай АЭС. Наўрад ці ёсць яшчэ нейкі аўтар, які настолькі тонка і поўна адлюстраваў гэту тэму", - падкрэсліў Іван Лыкошын.
Куратар выставы Любоў Падлеснава расказала, што ў экспазіцыю ўвайшло каля 60 карцін Міхаіла Савіцкага, значная частка з іх упершыню дэманструецца ў Расіі. Большасць палотнаў прадастаўлена Музеем гісторыі горада Мінска, часткай якога з'яўляецца мастацкая галерэя Міхаіла Савіцкага. Шэсць палотнаў прадаставіў Нацыянальны мастацкі музей Беларусі. Акрамя таго, на выставе дэманструюцца карціны са збораў Траццякоўскай галерэі і некалькіх музеяў рэгіёнаў Расіі. "Думаю, што вялікім адкрыццём для знаўцаў творчасці Міхаіла Савіцкага будзе і раздзел графікі, прадстаўлены на нашай выставе. Менавіта гэтыя графічныя работы дазваляюць меркаваць аб высокім узроўні яго майстэрства, яго дасканалым валоданні акадэмічным малюнкам, які ён засвоіў, развіваў за гады вучобы ў інстытуце імя Сурыкава ў Маскве", - звярнула ўвагу куратар.
На яе думку, маскоўскага гледача асабліва зацікавіць позняя творчасць майстра, якая на выставах у Расіі не прадстаўлялася. "Я думаю, што яна сапраўды стане вялікім адкрыццём для тых, хто ведае і любіць Міхаіла Савецкага", - лічыць Ллюбоў Падлеснава. Яна растлумачыла, што размова ідзе пра цыкл майстра "Запаветы блажэнства", дзе ён па-філасофску разважаў на тэму рэлігіі і праз вобразы пакутуючых людзей увасобіў біблейскія запаведзі.
Пры гэтым куратар асабліва адзначыла, што на выставе прадстаўлены не толькі мастацкія творы, але і фатаграфіі, дакументы. "Думаю, што наша выстава - гэта вялікі крок да нейкіх новых адкрыццяў, новых фактаў яго біяграфіі. Напрыклад, асабістыя фатаграфіі Міхаіла Савіцкага, архіў, звязаны з яго работай над манументальным пано для санаторыя "Беларусь", яго перапіска з мастаком Кішчанкам. Гэта, увогуле, дакументы, якія для спецыялістаў будуць цікавымі, і яны прадстаўлены ўпершыню", - расказала яна.
Выкарыстаны на выставе і мультымедыйныя тэхналогіі, якія дазволілі паказаць тыя работы майстра, якія па тых ці іншых прычынах не трапілі ў экспазіцыю, напрыклад, яго знакамітыя "Партызанскія мадонны". Першая "Партызанская мадонна", створаная ў 1967 годзе, цяпер знаходзіцца ў пастаяннай экспазіцыі Траццякоўскай галерэі, прысвечанай 80-годдзю Перамогі ў Вялікай Айчыннай вайне. "Мінская партызанская мадонна" знаходзіцца ў Нацыянальным мастацкім музеі Беларусі. Як растлумачыла яго генеральны дырэктар Ірына Мацяс, гэта карціна не пакідае меж Беларусі, бо спецыялісты-рэстаўратары не рэкамендуюць яе перамяшчаць. Па гэтай жа прычыне засталася ў Беларусі "Мадонна Біркенау" - яна належыць Беларускаму дзяржаўнаму музею гісторыі Вялікай Айчыннай вайны.
"Нацыянальны мастацкі музей Беларусі ў сваіх фондах мае 38 работ Міхаіла Андрэевіча Савіцкага. На гэту выставу ў Маскву прыехала шэсць карцін. Тры работы, якія ўжо раней выстаўляліся ў Маскве, - "Песні сенажаці", "Дзяўчына з капустай", "Пакаранне партызан". Яшчэ тры работы яго позняга перыяду - "Хрысціна", "Вечар", "41-ы дзень Перамогі". Гэтыя работы ўпершыню прадстаўлены ў Маскве, ды і наогул за мяжой", - расказала Ірына Мацяс.
"Сам Міхаіл Андрэевіч гаварыў: каб напісаць карціну, трэба спаліць душу. І сапраўды, кожны раз, ствараючы новую работу, прысвечаную тэматыцы вайны і канцлагераў, ён спальваў сваю душу. Значыць, гэта ўсё - успаміны з жыцця, дзяцінства, жахаў, якія ён пражыў. І твары людзей, якія былі ў яго жыцці, якія загінулі. Іх душы ён адлюстраваў у сваіх работах", - адзначыла генеральны дырэктар Нацыянальнага мастацкага музея Беларусі.
Выстава "Спадчына эпохі. Міхаіл Савіцкі" будзе экспанавацца ў Траццякоўскай галерэі да 1 сакавіка 2026 года.-0-
Падпісвайцеся на нас у
