Сялянскія мадонны, лімітаваная пласцінка "Песняроў". Чым здзіўлялі ў Гомелі ў культурную пятніцу 

Ад ежы надзённай да ежы духоўнай - апошні дзень рабочага тыдня, які ўжо традыцыйна праходзіць пад знакам праекта Міністэрства антыманапольнага рэгулявання і гандлю "Кожная пятнiца - роднае, сваё", на гэты раз прысвечаны культуры. Пазнавальныя актыўнасці, унікальныя выставы, цікавыя экскурсіі, інтэрактыўныя ўрокі падрыхтавалі музеі, бібліятэкі, кнігарні краіны. Чым гатовы здзіўляць установы Гомельскай вобласці, расказваючы пра сваё, роднае, даведваліся карэспандэнты БЕЛТА.

Творчая майстэрня ў палацы

(Фота)

Актыўна ў праект "Кожная пятнiца - роднае, сваё" ўключаецца Гомельскі палацава-паркавы ансамбль. У палацы Румянцавых і Паскевічаў запрашаюць уключыцца ў творчыя пошукі класіка беларускага мастацтва Акіма Шаўчэнкі (1902-1980). "Мастак родам з Кармы Добрушскага раёна Гомельскай вобласці. Пачынаў творчы шлях у Гомелі, затым паехаў у Мінск", - знаёміць з майстрам загадчык навукова-фондавага аддзела Гомельскага палацава-паркавага ансамбля Таццяна Зыгмантовіч.

"Вось мы прыводзім прыклад, як Акім Шаўчэнка адлюстроўваў раку Сож - у накідах спачатку, якія затым выразна чытаюцца ў палотнах. Або вось як ён рыхтаваў малюнкі да карціны, дзе ўзнаўляе Брылеўскі сад. Словам, уся выстава - гэта цікавая творчая майстэрня", - звяртае нашы погляды на чарнавікі аўтара і яго гатовыя працы Таццяна Зыгмантовіч.

Паводле яе слоў, кожную першую пятніцу месяца на гэтай выставе будуць праходзіць куратарскія экскурсіі на беларускай мове. "Акім Шаўчэнка - наш зямляк, які пакінуў багатую спадчыну. І пра яго хочацца гаварыць як мага больш, у тым ліку на нашай беларускай "мілагучнай мове", - адзначае субяседніца.

"У яго творчасці вельмі шмат сюжэтаў, якія апісваюць родны край. Гэта і маляўнічыя пейзажы, і людзі працы, якія жылі побач з мастаком, яго аднавяскоўцы. Ёсць цэлы комплекс этнаграфічных замалёвак. Мы лічым, што гэта яго ўспаміны з дзяцінства. Ён занатаваў у эскізах алоўкам тыпажы людзей, дзяцей, сялянскі побыт, народныя гулянні", - дэманструе серыю графічных прац Таццяна Зыгмантовіч.
"Паглядзіце: гэта ж чыстая этнаграфія - калыска, якая падвешана да столі ў хаце, жанчыны, працуючыя ў полі з ільном. Яны - сапраўдныя сялянскія мадонны", - захапляецца куратар экспазіцыі.
Акрамя прац мастака наведвальнікі ўбачаць і мемарыяльныя рэчы. "Гэта эцюднік Акіма Шаўчэнкі, збан, які ён часта адлюстроўваў на сваіх палотнах у нацюрмортах, матэрыялы, з якімі працаваў аўтар. Ён шукаў не толькі сюжэты, але і нярэдка матэрыялы. Мы можам бачыць і яго жывапіс, і графіку. Прычым графіка вельмі розная: тушшу, соусам, алоўкам", - прадаўжае экскурсію Таццяна Зыгмантовіч.

Наведвальнікам выставы прапануюць і невялікі інтэрактыў - паспрабаваць намаляваць нейкі сюжэт, выкарыстоўваючы толькі два колеры: чырвоны і сіні. "Чаму так? Па ўспамінах мастака, аднойчы яму ў дзяцінстве бацька прывёз два алоўкі - чырвоны і сіні. Магчыма, з гэтых двух алоўкаў і пачаўся вялікі творчы шлях", - мяркуе супрацоўнік музея.

Ёсць на выставе і інсталяцыя, прысвечаная фрагменту з дзяцінства мастака - акно з намаляванымі фігуркамі калядоўшчыкаў. "Будучы дзіцем, Акім Шаўчэнка прыдумаў забаву для сваіх суседзяў: маляваў невялікія фігуркі і выстаўляў іх у акне. Атрымлівалася нейкая тэатралізацыя, паказ, своеасаблівая батлейка. Аднавяскоўцы прасілі хлопчыка маляваць новых персанажаў", - дадае рысы да партрэта мастака Таццяна Зыгмантовіч.

"А наогул пра Акіма Шаўчэнку засталося шмат успамінаў як пра вельмі добрага, сціплага чалавека. Ён ніколі не гнаўся за славай, за поспехам. Проста маляваў, натхняўся, вучыў іншых. У яго была адна ўсяго персанальная выстава пры жыцці - у Мінску. І ў нас захавалася яе афіша, якую таксама бачаць тыя, хто прыходзіць да нас", - дадае яна.

Паэтычнасць родных слоў

Яшчэ адзін праект палацава-паркавага ансамбля прысвечаны хараству беларускай мовы. "З лютага пачынаем віртуальную рубрыку "Вучым родную мову разам з музеем". Кожную пятніцу мы будзем акунацца ў паэтычнасць, непаўторнасць родных слоў, якія называюць і прадметы, і пачуцці, і перажыванні, і стан прыроды. Ілюстрацыямі да іх стануць творы мастацтва і гістарычныя артэфакты са збору музея", - расказвае загадчык навукова-фондавага аддзела.
"Першае слова - "абраз" - ікона. Мы пазнаёмім з іконай XIX стагоддзя "Усіх тужлівых Радасць" з вёскі Галавінцы Гомельскага раёна", - раскрывае некаторыя сакрэты субяседніца.

Таксама да 21 лютага - Міжнароднаму дню роднай мовы - палацава-паркавы ансамбль рыхтуе лекцыю "Пісьменнікі Гомельшчыны".

Пра багатыя традыцыі гомельскай зямлі раскажа праект "Я - нявеста". "Ён будзе прысвечаны вясельнай культуры, прасочыць змяненні вясельнай моды ў XX стагоддзі. Плануецца, што праект будзе на беларускай мове і раскрые тонкасці важнай падзеі ў жыцці кожнай дзяўчыны на розных гістарычных этапах", - рэзюмуе загадчык навукова-фондавага аддзела.

Пра легендарных "Песняроў"

Пазнавальнымі выставамі запрашае ў праект "Кожная пятнiца - роднае, сваё" і Гомельская абласная ўніверсальная бібліятэка імя У.І.Леніна.
Адна з экспазіцый - пра Уладзіміра Мулявіна і легендарных "Песняроў". "Мулявін унёс значны ўклад у развіццё беларускай музыкі. Дзякуючы яго творчасці творы многіх беларускіх паэтаў літаральна ажылі, загучалі па-новаму", - падкрэслівае загадчыца аддзела літаратуры па мастацтве Гомельскай абласной бібліятэкі Ірына Студнева.
На выставе прадстаўлены не толькі кнігі, перыядычныя выданні, але і пласцінкі. "Вось звярніце ўвагу, як на вокладцы адной з пласцінак музыкант трымае флейту - ён абсалютна не так яе ўзяў, як звычайна гэта робяць флейтысты. Гэта як быццам жарт. І з такой фатаграфіяй выйшла абмежаваная колькасць пласцінак - потым вокладку замянілі. Па сутнасці гэта быў лімітаваны выпуск, экзэмпляр якога ёсць у нас у калекцыі бібліятэкі", - знаёміць з адным з экспанатаў загадчыца аддзела.
"Магу сказаць, што ўсё на выставе падбіралася з вялікай любоўю. Каб кожны змог разгледзець "Песняроў" з розных бакоў. Даведацца пра біяграфічныя звесткі, факты з жыцця і Уладзіміра Мулявіна, і іншых удзельнікаў калектыву. Кожны з іх - творчая адзінка. А разам яны - калектыў-легенда", - рэзюмуе Ірына Студнева.

БЕЛТА.-0-